De weg kiest jou — maar hoe kies jij?

Ik sta op een kruispunt in mijn leven als het om werk gaat. Er komen allerlei opties voorbij en het valt me op dat ik me vaak laat leiden door wat er voorbijkomt, in plaats van dat ik zelf de koers bepaal.

Tijdens mijn tijd bij Phoenix Opleidingen kwam ik regelmatig een gedicht tegen van Dag Hammarskjöld, met als kernzin: "De weg koos jou, kies jij ook de weg?" Die vraag komt de laatste tijd weer in mijn herinnering.

Het is niet zo dat ik geen keuzes maak. Integendeel, ik neem initiatief, zie overal mogelijkheden en pak van alles aan. Alsof iedere mogelijkheid een vacuüm is dat opgevuld dient te worden. Maar waarom eigenlijk? Dat het mogelijk is, zegt nog niet dat het moet gebeuren — en al helemaal niet dat ik het zou moeten doen.

De illusie van de juiste weg

We leven in een wereld van oneindige potentie. Er is eindeloos veel meer mogelijk dan er ooit gerealiseerd kan worden. Daarmee gaat het nooit "af" zijn — het leven is nooit af — want "af" zou betekenen dat de mogelijkheden uitgeput zijn.

Hammarskjölds gedicht heb ik toentertijd geïnterpreteerd als dat er voor ieder van ons een bestemde weg is. Een roeping, een missie, een doel. Het idee van een "zielsmissie" hier op aarde is een populair concept. Alsof ons leven pas betekenis heeft als we die ene, perfect passende rol of plek vinden.

Maar dat idee geeft mij iets vernauwends. Alsof er maar één juiste weg is, en alle andere paden "fout" zijn, of ik dan niet ‘mijn beste leven zou leven’.

Kiezen als een dans

Misschien gaat het er niet om welke weg ik insla, maar hoe ik dat doe. Niet als een berekenende stap naar een vooropgezet doel, maar als een beweging — een antwoord op wat zich hier en nu aandient.

Ik merk dat ik, als ik me losmaak van de gedachte dat er een "juiste" keuze is, eigenlijk gewoon kan kiezen. Niet omdat ik weet waar het heen leidt, maar omdat het zich aandient. Niet uit zekerheid, maar uit vertrouwen. Vertrouwen dat het leven zich ontvouwt in het handelen zelf — niet in het resultaat.

Het is als dansen: je beweegt niet om ergens te komen, maar omdat de muziek speelt. De betekenis ligt niet in de laatste noot, maar in het dansen zelf.

Hammarskjöld

De weg koos jou, kies jij ook de weg?" Ik lees het nu niet als een oproep om me over te geven aan een voorbestemd lot, maar om actief te zijn in mijn openheid. Om te handelen en op hetzelfde moment het verlangen naar een bepaald resultaat los te laten.

Hoewel de dans soms hoekig en onhandig verloopt, ga ik dan alsnog dansend door het leven.